Gen kháng bệnh đạo ôn lúa Pish tái lập trình từ phân tử RNAs không mật mã di truyền
Nguồn: Lina Liu, Owais Iqbal, Bingjuan Yang, Yuru Xu, Ping Yu, Md Hasibur Rahaman Hera, Wang Yi, Li Chengyun. 2026. Blast Resistance Gene Pish Derived Reprogramming of Noncoding RNAs in Rice. Rice (N Y); 2026 Jan 21. doi: 10.1186/s12284-026-00883-y.
Cây lúa và nấm gây đạo ôn Magnaporthe oryzae đồng tiến hóa trong cơ chế tương tác phân tử vô cùng tinh vi. Trong khi đó, các gen mã hóa protein (PCGs) trong phản ứng với sự xâm nhiễm của nấm M. oryzae đã và đang được nghiên cứu khá sâu, nhưng vai trò của phân tử long noncoding RNAs (lncRNAs) vẫn còn được biết khá ít. Theo nghiên cứu này, tác giả đã thực hiện giải trình tự RNA đặc hiệu trong hệ transcriptome ở giai đoạn mạ từ cây lúa mẹ tái tục (nhiễm bệnh) và cây lúa bố LTH cho gen kháng (tương tác tương thích) và dòng cây con đơn gen kháng IRBLsh-S (tương tác không tương thích, mang gen kháng Pish) theo sau thao tác chủng nấm bệnh, chủng nòi Y92-66b. Kết quả cho thấy rằng có 16,8% phân tử lncRNAs được phân lập có phản ứng với sự xâm nhiễm của nấm trong dòng lúa mang gen Pish, 24 hio72 sau khi chủng (hpi). Chú ý, có 45,1% phân tử lncRNAs phản ứng với đạo ôn là hoàn toàn mới. Kết quả phân tích chức năng cho thấy có 49 gen lncRNAs biểu hiện có điều kiện khác biệt nhau được biểu hiện đồng thời với các gen rất giàu phản ứng chống ô xi hóa và tiến trình sinh tổng hợp diterpene phytoalexin (đặc biệt là tổng hợp momilactone A). Bên cạnh, thành phần biểu hiện của 4 lncRNAs tương quan với các gen này đều gắn liền với tiến trình biến dưỡng đại phân tử ở thành tế bào. Ở đây, có 2 lncRNAs (XLOC_046130 và XLOC_040277) được dự đoán là hoạt động như kiểu bắt chước gen đích nội sinh (eTMs) đối với phân tử miRNAs và được đồng biểu hiện với các yếu tố phiên mã TFs để kích hoạt sự biểu hiện của các gen có trong tổng hợp momilactone A. Kết quả chứng minh rằng lncRNAs điều tiết sự miễn dịch bẩm sinh thông qua hệ thống vô cùng phức tạp bao gồm PCGs, yếu tố phiên mã, và miRNAs. Kết quả cung cấp luận điểm khoa học mới về cơ chế điều tiết được kiểm soát bởi R genes và nhấn mạnh vai trò tiềm năng của lncRNAs trong cải tiến giống lúa, quy trình canh tác trong quản lý bệnh.
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét